هاستینگ،هاست،سرور مجازی،وی پی اس،سرور اختصاصی،دامنه،ثبت دامنه ارزان،دامنه رایگان،دومین،دانلود،هاست رایگان،آموزش هاست،اخبار شبکه،اخبار علمی،اخبار فناوری

نگاهی به نمایش «شیرهای خان بابا سلطنه»؛شیرزنانی در پوست شیر

یاسمن خلیلی فرد
«شیرهای خان بابا سلطنه» نمایش موفق این روزهاست که افشین هاشمی آن را نوشته و کارگردانی کرده است.
این نمایش در وهله اول از این جهت حائز اهمیت است که با بهره گیری از عناصر و مولفه های نمایش سنتی ایرانی به فرم مطلوبی دست یافته و در دل این چارچوب و فرم مستحکم داستانی را طراحی می کند که برخلاف بیشتر نمایشهای سنتی ایرانی که عموماً متکی بر عناصر سبکی و ظاهری اند، داستان دارد و اتفاقاً داستان پرمایه ای هم دارد.
«شیرهای خان بابا سلطنه» وام گرفته از آگاهی و دانش تاریخی-سیاسی نویسنده اش است که متن را با ظرافت و پرداختن به جزییات مهم دوران سطلنت ناصرالدین شاه قاجار نوشته و تلاش می کند تا در قالب فرمی خاص وبه یادماندنی و برجسته سازی عناصر کمیک، به محتوای مد نظر خود نیز دست یابد و مضامین مورد نظرش را به شکل مطلوبی به تماشاگر انتقال دهد.
این نمایش در طراحی میزانسن بسیار موفق عمل کرده است. از فضای تحت اختیار در صحنه به درستی بهره گرفته و تنوع حرکات و میمیک های مختلف بازیگران اصلی و فرعی و حرکات موزون بسیار حساب شده به خلق مجموعه ای یکدست و منظم انجامیده که بسیار ستودنی ست.
اما برگ برنده «شیرهای خان بابا سلطنه» بی تردید گلاب آدینه است؛ حضور او در قالب نقش سیاه با حفظ تمامی مشخصات و ویژگی های سنتی این کاراکتر به نمایش اعتبار می بخشد و البته این اتفاق از این جهت هم جالب توجه است که حضور نامتعارف یک زن در قالب نقش سیاه خود از آن غافلگیری هاییست که به واسطه گلاب آدینه (احتمالاً) برای اولین بار در تاریخ تئاتر ایران تجربه می شود.
آدینه ضمن رعایت استادانه تمامی تکنیکها و شیوه های سیاه بازی، یاقوتِ نمایش را اصطلاحاً مال خودش می کند؛ سیاهی با خصلت هایی خاص و به شدت منحصر به فرد. شاید زن بودن آدینه یکی از دلایلی ست که باعث می شود این سیاه در کنار حفظ خصیصه های سنتی اش این چنین خاص به نظر برسد. بازی دراماتیک آدینه حتی تا جای ممکن حرکات موزون (به عبارتی رقص شکسته کاراکتر سیاه) را نیز در خود جای داده است و این بازیگر بی بدیل با حضور به یادماندنی اش بی اغراق صحنه را به تسخیر خود درمی آورد و اصالت و توانمندی یک پیشکسوت عرصه تئاتر را بار دیگر به تماشاگران یادآوری می کند؛ تماشاگرانی که بسیاری از آنها تا ابد در حسرت تماشای یک نمایش از گروه تئاتر «پیاده» (گروهی که خانم آدینه به همراه جمع دیگری از هنرمندان بزرگ عرصه تئاتر کار خود را از آن آغاز کردند) باقی خواهند ماند.
کار، به رغم لحن کمدی و وجوه سنتی اش، با ورود سه زنِ رجزخوان، تا حدودی نیز لحن حماسی به خود می گیرد و شاید بتوان این بخش های نمایش را به تعزیه خوانی نزدیک دانست.
افشین هاشمی، خود نیز در ایفای نقش پادشاه، سنگ تمام گذاشته است. بازی به شدت بیرونی و اگزجره شده اش که از ضرورت های شخصیت پردازی و ایفای نقش اوست دیدنی از آب درآمده اند.
همچنین کارگردان کوشیده است تا المان های تصویری نیز در کار خود بگنجاند؛ مثلاً در پسِ تصویر و در خارج از مرکز دید تماشاگر، ضمن شنیدن دیالوگهای مونا فرجاد درباره گذشته اش، پدر و دختربچه را به نشانه فلش بک و یادآوری همین رویدادها در حال عبور می بینیم.
توجه نمایشنامه نویس به زنان در «شیرهای خان بابا سلطنه» به وضوح قابل مشاهده است؛ علاوه بر سیاهِ این نمایش که یک زن نقشش را ایفا می کند، از حضور موثر و پیش برنده ی دیگر زنان در متن کار نیز نمی توان چشم پوشی کرد، زنانی که بر خلاف مردان شجاع و بی باک اند و بی واهمه از تهدیدها و خطرها، برای کمک به دیگران تلاش می کنند. همچنین حضور طیاره (مونا فرجاد) نقش موتور محرکی را برای یاقوت ایفا می کند تا برای رهایی اش از بند ظلم و ستم ها دست به کار شود و خود را تسلیم سرنوشت نسازد. درواقع دو نهیب اصلی را در دو پرده مختلف از نمایش، زنان به یاقوت می زنند و درواقع باعث تحول شخصیت او می شوند. این درحالیست که به جز شخصیت مرد طبیب (پدر طیاره)، باقی مردان شخصیت های مثبتی ندارند و همه به نحوی فرمانبردار پادشاه ظالم و ستمگرند و در مواقع خطر نیز فرار را بر قرار ترجیح می دهند.
با همه مضامین و مفاهیم عمیقی که در دل این نمایشنامه جای گرفته اند باید بگویم که «شیرهای خان بابا سلطنه» ویژگی های کمیک و مفرّح خود را هم حفظ کرده و حتا در بیان تلخی ها نیز از لحن طنز، غافل نمی شود. شاید همین امر باعث می شود مدت زمان طولانی آن و تکرار برخی رویدادها در آن چیزی از کشش اثر نکاهد. این نمایش دارای اندیشه به بهترین شکل ممکن کارگردانی شده است و می توان از آن به عنوان یکی از ماندگارترین نمایش های سالهای اخیر یاد کرد.

نوشته نگاهی به نمایش «شیرهای خان بابا سلطنه»؛شیرزنانی در پوست شیر اولین بار در بانی‌فیلم پدیدار شد.

دیدگاه کاربران انتشار یافته : 0 - در انتظار بررسی : 1
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.